Bireysel emeklilik otomatik katılım nedir? 2021

Bireysel emeklilik sistemi içine otomatik katılım ile katılan çalışanlar için otomatik katılım nedir? İşveren için nasıl bir süreçtir? Çalışan için nasıl bir süreçtir? Yazımızda bulabilirsiniz.
Bireysel emeklilik sistemi içinde işverenlerce işlemleri sürdürülen bir sistem olan otomatik katılım sistemi yani OKS olarak tanımlanan bir sistem bulunuyor. 45 yaşını tamamlamamış tüm çalışanların otomatik olarak katıldığı bireysel emeklilik sistemi için bu tanım kullanılıyor. Böylece çalışanların yarınları için birikim yapması ve emeklilik dönemlerini de tıpkı çalışma dönemlerinde olduğu gibi refah ve huzur içinde geçirmesini amaçlıyor. Bu makalemizde otomatik katılım sistemi ile ilgili bilgiler sunarak avantaj ve dezavantajlarını, hızlı otomatik katılım sistemini, OKS’de devlet katkısı tutarını inceleyeceğiz.

Bireysel emeklilik otomatik katılım sistemi nedir?

Bireysel emeklilik sisteminin bir otomatik katılım sistemi yanı da bulunur. Buna işveren merkezli emeklilik sistemi ya da işyeri bazlı emeklilik sistemi adı da verilir. 45 yaşını doldurmamış olan tüm 4A (SSK) ile 4C (Emekli Sandığı) çalışanları ve işe yeni başlayanlar, çalıştıkları ya da yeni başladıkları iş yerinin çalıştığı şirketler üzerinden otomatik olarak bireysel emeklilik sistemine dahil edilir. 1 Ocak 2017 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiş olan yasal düzenleme ile çalışanlar, bireysel emeklilik sistemi içine otomatik olarak alınırlar. Basit bir anlatımla konuyu özetlememiz gerekirse, çalışanının maaş bordrosunda gösterilen brüt ücretinin yüzde 3’ü katkı payı olarak çalışan adına işveren tarafından şirkete ödenir.

İşveren açısından otomatik katılım sistemi

İşverenler, 4A ya da 4C statüsünde çalışan işçileri için otomatik katılım ile bireysel emeklilik yapmak zorundalar. Yani çalıştırdığı işçi için otomatik katılım zorunludur. Burada bariz bir ayrımı da uygulamak gerekiyor ki o da özel sektör ve kamu kurumlarıdır.
 



Kamu kurumları için otomatik katılım
Kamu kurumları açısından çalışanların otomatik katılım süresi 1 Nisan 2017 tarihinde başladı ve 1 Ocak 2018 tarihinde sona erdi. Kamuda yeni işe başlayan ya da başlayacak olan tüm çalışanlar otomatik katılım ile bireysel emeklilik sürecine dahil olacaktır.
 
Özel sektör için otomatik katılım
Otomatik katılım ortaya çıktığında, özel sektör firmaları bir anda bu işin içine dahil edilmeyerek, sürece uzun sürede dahil edildiler. Kapsama alanlarını çalışan sayısı ve kapsama tarihi olarak aşağıda verelim.
  • 1000 ve üzeri 1 Ocak 2017,
  • 250 ve 999 arası 1 Nisan 2017,
  • 100 ve 249 arası 1 Temmuz 2017,
  • 50 ve 99 arası 1 Ocak 2018,
  • 10 ve 49 arası 1 Temmuz 2018 ve
  • 5 ve 9 arası 1 Ocak 2019
Şirketinizde 5 kişiden az çalışanınız bulunuyorsa otomatik katılım sistemine dahil olma zorunluluğu bulunmuyor. Eğer iş yerinizde 5 kişiden fazla çalışıyorsa, bu durumda otomatik katılım yoluyla bireysel emeklilik sistemi hesaplarına çalışanları brüt maaşının yüzde 3’ü kadarını yatırmanız gerekiyor. Bu durumda siz sadece çalışanlarınızın maaşından yapılacak olan kesintiyi emeklilik şirketine aktarmış olursunuz. Ancak yine de otomatik katılım ile ilgili işlemleri işveren olarak siz yapmakla mükellefsiniz. Eğer üstünüze düşen sorumlulukları yerine getirmezseniz, çalışanlarınızın uğrayacağı zararlar sizden tahsil edilecektir.

Çalışan açısından otomatik katılım sistemi

Bireysel emeklilik sisteminde 45 yaşını doldurmamış olan tüm çalışanlar otomatik katılım esasına göre ve işveren aracılığıyla bireysel emeklilik sistemine katılır. Prime esas kazançlarının ya da emeklilik keseneğine göre maaşlarının yüzde 3’ü kadarı bireysel emeklilik şirketlerinde bulunan hesaplarına aktarılır. Elbette bu emeklilik şirketleri kendi bünyelerinde bu paraları tutmazlar. Dilerseniz “Bireysel emeklilik sisteminin avantajları nelerdir?” isimli makalemizi inceleyebilir ve paranızın hazine güvencesi altında saklandığı ile ilgili bilgileri teyit edebilirsiniz.

Bir çalışan otomatik katılıma ne zaman katılabilir?

Bireysel emeklilik sistemi otomatik katılım ile çalışanlar açısından zorunlu hal aldı. Kamu kurumlarında ya da özel sektörde maaşlı şekilde çalışan tüm çalışanlar, yasal zorunluluk gereği otomatik katılım ile bireysel emeklilik sisteme katılmak zorundadır. Kamuda çalışan bir personel iseniz 1 Nisan 2017’de başlayan süreçle birlikte zaten sistem içine dahil oldunuz demektir. Kamuda işe yeni başlayan biriyseniz de ilk maaşınızı almanız itibariyle sisteme zorunlu olarak dahil edilirsiniz.
 
Özel sektörde çalışan bir personelseniz ise 1 Ocak 2017’de başlayan süreç 1 Ocak 2019’da kademeli bir şekilde ilerledi ve sonuçlandı. Fakat iş yerinizde 5 kişiden az çalışan bulunuyorsa, bu durumda iş yeriniz gerekli görmemişse otomatik katılıma dahil edilmemişsiniz demektir. Yine benzer şekilde özel sektördeki işinize yeni başladıysanız, bu durumda ilk maaşınızla birlikte otomatik katılım ile bireysel emeklilik kesintisi gerçekleştirilmiş olacaktır.

Otomatik katılım ile ödenecek en düşük tutar ne kadar olacaktır?

Bireysel emeklilik sistemine otomatik olarak katılan çalışanların brüt maaşlarından yüzde 3 oranında bir kesinti yapılır ve bu da emeklilik şirketi hesabına aktarılır, demiştik. Burada bir örnek uygulama yapacak olursak, bir çalışanın brüt asgari maaşının 3.577 TL olduğunu düşünürsek, bu durumda maaşının yüzde 3’ü olan 107,31 TL’lik tutar maaşından kesinti yapılarak emeklilik şirketine aktarılacaktır. Bu oranı ya da tutarı işveren kendisi değiştiremez. Ancak çalışanın maaş tutarı yükseldikçe yüzde 3’lük dilim de artacağından dolayı kesinti tutarı da artacaktır.

Diğer Makaleler