​Gelire Endeksli İç Borçlanma Senedi Nedir? Vadesi Ne Kadar? Asgari Getiri Garantili Senet Nedir?

Hazine'nin Türkiye Ekonomi Modeli dahilinde adımlar silsilesi açıklanacağını belirtmesi üzerine gelire endeksli Devlet iç borçlanma senedi ihraç edileceği duyuruldu. Talep toplama tarihi 15 Haziran.
Hazine ve Maliye Bankanlığı’nın basın açıklaması sonrasında ortaya çıkan gelire endeksli Devlet İç Borçlanma senedi ile “Gelire Endeksli Senet Nedir? Asgari Getiri Garantili Senet Nedir? Vadesi Ne Kadar Olacak?” soruları gündeme geldi. Bu yazımızda Gelire Endeksli İç Borçlanma Senedi ile ilgili detaylı bilgi vereceğiz.
 



Türkiye Ekonomi Modeli Nedir?” ve “Kur Korumalı Mevduat Hesabı Nedir?” isimli konularımızı da inceleyebilirsiniz.

Gelire Endeksli Devlet İç Borçlanma Senedi Nedir?

Gelire endeksli senet olarak kısaltabileceğimiz Gelire Endeksli İç Borçlanma Senetleri, Devlet İç Borçlanma Senetlerinin çeşitlendirilmesi için Hazine tarafından 2009 yılının Ocak ayında ilk kez ihraç edildi. Devlet İçi Borçlanma Senetleri, yurt içi piyasalarda ihraç edilen borçlanma senetlerini belirten bir tabirdir. Bir nevi devlet bu senetleri ihraç ederek gerçek kişilerden ya da kurumlardan borç alır. Kupon ödeme tarihleri geldiğinde ve vade sonunda ise borçlu olduğu tutarı ikincil piyasalardaki kişi ve kurumlara öder.
 
Gelire endeksli senetler de Devlet içi borçlanma senedi türü olarak ilk kez 28 Ocak 2009 tarihinde Hazine tarafından ihraç edilmiştir. GES getirileri, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı, Devlet Malzeme Ofisi, Devlet Hava Meydanları İşletmeleri, Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü gibi Kamu İktisadi Teşebbüsü olan kurumların bütçeye aktarılan hasılat paylarına endekslidir.

GES Yatırımı Nasıl Yapılacak?

Gelire endeksli senet, bakanlık açıklamasına göre 15 - 22 Haziran 2022 tarihleri arasında ihraç edilecek. Gelir endeksli senet almak için asgari ödeme 1.000 TL olarak belirlenmiş durumda ve 1 TL'nin katları olarak ihraç edilecek. Aynı zamanda Devlet Hava Meydanları İşletmesi ve Kıyı Emniyet Genel Müdürlüğü kurumlarının bütçeye aktarılan hasılat paylarına endeksli olarak işlenecek.

Gelire Endeksli Senetler Neyi Amaçlıyor?

Türkiye Ekonomi Modeli’nin bir şartı olarak ortaya çıkan Gelire endeksli Devlet içi borçlanma senetleri, Türk lirası cinsinden varlıkların değerlendirilmesi amacıyla ortaya çıktı. Buradaki en önemli amacın Türk lirası varlıklara yatırım yapılmasının teşvikinin sağlanarak, yatırımcı tabanının genişletilmesi olduğu söylenebilir. Son dönemlerdeki döviz artışının en önemli sebebi olarak yatırımcının Türk lirasını tercih etmemesi görüldüğünden bu hamle Hazine tarafından tasarruf sahiplerine sunuldu. Türk lirası olarak ihraç edilecek olan senetler ile tasarruflar devlet tarafından işletilecek ve vadesi geldiğinde “asgari getiri garantisi” ile tasarruf sahibine ödenecek.

Daha kısa bir tanımla amaçlanan, gerçek kişilerin yani vatandaşların dövizlerinin bozdurulması yoluyla TL ihraç edilen GES ürününe yatırım yaparak kar beklemesidir.

​​Gelire Endeksli Senetlerin Ödemeleri Hangi Vadelerde Yapılır?

Gelire endeksli senetlerin ödemeleri üçer ayda bir kupon getirisi olarak ödenecek. Burada elbette bu ödemelerin hangi kanallardan yapılacağı da merak edilebilir. Bakanlığın açıklamasına göre hem kupon ödemeleri hem de anapara ödemeleri Bakanlık internet sitesinde yayınlanacak olan bankalar üzerinden yapılacak.

Gelire Endeksli Senetler Kimlere İhraç Edilecek?

Gelire endeksli senetler sadece gerçek kişilere ihraç edilecek. Bu da kurumların yani tüzel kişilerin bu ihraç ürününden faydalanamayacağı anlamına geliyor. Fakat Kur Korumalı Mevduat hesaplarında da benzer bir yöntem izlenmişti. Önce sadece gerçek kişilerin bu üründen faydalanabileceği belirtilmiş, sonrasında ise tüzel kişiler için de bu ürün bir yatırım aracı olarak sunulmuştu. Bu açıdan gelire endeksli devlet içi borçlanma senedi ürününe yatırım yapmak isteyen kurumların da bu ürünü takip etmeleri faydalı olabilir.

GES Getiri Oranı ve Kupon Ödemesi Belli Oldu Mu?

Gelire endeksli senetler için oran ya da kupon ödemesi detayları henüz belli olmadı. Bakanlık tarafından ihraç edileceği 15 Haziran tarihinde bu detayların belli olacağı bakanlık tarafından açıklanmış durumda. Güncellemelerden haberdar olmak için bu başlığı takip etmenizi öneriyoruz. Bakanlığın duyurusundan alıntı: “Senedin kupon ödemesine esas teşkil edecek getiri oranı ve vade yapısı ihraç duyurusunda ilan edilecektir. Senedin yatırımcıya sağlayacağı nihai getiri oranı, ihraç aşamasında Bakanlığımız tarafından belirlenen getiri oranının, hasılat gerçekleşmeleri çerçevesinde hesaplanacak endeks değeri ile çarpılması yoluyla belirlenecektir.”

Gelire Endeksli Senetlerde Asgari Getiri Garantisi Ne Demek?

Asgari getiri garantisi yalnızca 15 Haziran’da ortaya çıkacak olan ürünle hayatımıza girmedi. Daha önce 2009’da bu ürün ihraç edildiğinde de asgari getiri garantisi verilmişti. Bu ürünün genel özelliklerinden biridir de diyebiliriz. Gelir endeksli senetler, devlet gelirleri ile ilişkilendirilen bir yatırım aracıdır. Yukarıda bahsi geçen devlet kurumlarının aktardıkları hasılat payları burada belirleyicidir. Devlet, yatırımcının ilgisini celbetmek için bir asgari getiri garantisi sunar. Yatırımcının gelir payındaki değişimden etkilenmesi böylece önlenmiş olur.

GES Başvurusu Nasıl Yapılacak?

GES başvurusu için bakanlığın internet sitesinde yayınlayacağı bankalar yetkili olacaklar. Ziraat Bankası, Halk Bankası ve Vakıf Bankası senet ihracının yapıldığı tarihteki başvuruları şubeleri yoluyla toplayacakları gibi kupon ödemeleri ve anapara ödemelerinde de yetkili olacaklar.

Gelire Endeksli Senetlere Ait Genel Bilgiler Neler?

Gelire endeksli senetlere ait genel bilgileri bakanlığın açıklamasından yayınlıyoruz: 
"
GES’lerin kupon ödemelerinde esas alınacak beklenen hasılat payı tutarı olarak, 2022 Yılı Bütçe Kanunu’nda açıklanan 2022 yılı için toplam 874.144.000 TL (DHMİ’den sağlanan gelir tahmini 565.993.000 TL ve KEGM’den sağlanan gelir tahmini 308.151.000 TL) olan gelir tahmini tutarı baz alınacaktır. Bu kapsamda, ilgili aylar için hasılat endeksinin hesaplanmasında söz konusu projeksiyonların gelir tahmin rakamının ilgili yıl için aylık olarak eşit dağıldığı varsayımı esas alınmaktadır. Diğer taraftan, senetler, mevcut vergi mevzuatına tabi olup Gelir Vergisi Kanunu’nun Geçici 67 nci maddesi uyarınca vergilendirilecektir. Bununla birlikte, 22.12.2021 tarihli ve 31697 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4937 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla, ilgili Kanun maddesinde geçici madde eklenerek değişikliğe gidilmiş olup 22.12.2021 – 31.12.2022 tarihleri arasında iktisap edilen, DİBS’lerden elde edilen gelir ve kazançlara %0 stopaj oranı uygulanacaktır. Bu sebeple, 23.09.2022 ve 23.12.2022 tarihlerinde yapılacak kupon ödemelerinde stopaj oranı %0 olacaktır."

gelire-endeksli-senet

 

Diğer Makaleler