Savaş Döneminde Artan Karaborsa ve Enflasyon

Savaş döneminde artan karaborsa ve enflasyon sorunu her ülke için geçerli olan bir durumdur. Karşı karşıya kalınan yaptırımlar ve devletin kaynaklarının savaş için harcanması...
Savaş döneminde artan karaborsa ve enflasyon sorunu her ülke için geçerli olan bir durumdur. Karşı karşıya kalınan yaptırımlar ve devletin kaynaklarının savaş için harcanması karaborsa ve enflasyonu artırmaktadır. Peki, karaborsa ve enflasyon hangi sonuçları doğurur?

Karaborsa Nedir?

Karaborsa, piyasada bulunmayan veya zor bulunan bir malın gizlice ve yasa dışı, el altından çok yüksek fiyatla alınıp satılması işidir. Savaş ekonomisinin getirdiği koşullar ile birlikte özellikle gıda problemleri, bu süreçten yararlanmak isteyen kişi ve grupların karaborsacılık yapmasına neden olmuştur. Karaborsacılık, üretimin düşmesi, talebin artması ve ulaşım yollarının azalması veya tamamıyla kapanması sonucunda ortaya çıkmaktadır. Karaborsacılık sonuç olarak, bozuk olan ekonomik yapının daha da yara almasına neden olmaktadır. Bu süreçte devlet içerisinde ve çıkar odaklarında örgütleşen bazı gruplar çıkarlarının zarar görmemesi için savaş veya karışıklık sürecinin uzaması için uğraşır. Karaborsacılık sürecinde ayrıca vatandaşın devlete olan güveni ve yasalara uyma güdüsü sarsılır. Hukuksuzluk ve suç oranlarında kısa vadede önlenemez bir artış gözlenir.

Osmanlı ve Karaborsacılık Örnekleri

Osmanlı kaynaklarında birçok karaborsacılık olayı ilgililere aktarılmış ve idari kovuşturma başlatılmıştır. 1887 yılında kayıt altına alınan bir yazışmada Nevşehir’de çarşı ve pazar esnafının yüksek fiyattan mal sattığı ve halkın bu konudan şikâyetçi olduğu vurgulanır. Olayın ardından Dâhiliye Nezareti, karaborsacılık faaliyetlerine izin verilmemesine ve suçluların bulunmasına karar vermiştir.




1888 yılında ise Kütahya’da bazı zenginlerin karaborsacılık yaptıkları şikâyeti yazışmalara konu olmuştur. Konuyla ilgili olarak Dâhiliye Nezareti, karaborsanın önüne geçmek için zenginlerin ellerinde bulunan malların alınarak normal fiyatından satılması ve ilgili şahıslara ceza verilmesini istemiştir.

Enflasyon Nedir?

Enflasyon, fiyatlarda sürekli ve hissedilebilir bir artışın yaşanması durumudur. Tüm ülkelerde fiyatlar her yıl değişmektedir. Bu oran bazı ülkelerde yüzde 3 civarında hesaplanırken, bazı ülkelerde bu oran yüzde 100’leri bulmaktadır. Bu oran halkın sıklıkla kullandığı ürünlerin aylık veya yıllık artışının toplanıp ortalamasının alınması ile hesaplanır.

Türkiye'de enflasyon ekonominin en büyük yapısal sorunlarından birisidir. Türkiye ekonomi tarihinde 1971 yılında başlayan ve 34 yıl süren çift haneli enflasyonist bir süreç yaşanmıştır. 2000’li yıllarda enflasyon tek hanelere düşse de 2010 yılından sonra enflasyon yeniden çift hanelere çıkmıştır.

Osmanlı’da enflasyon ve karaborsa

Osmanlı Devleti’nin son döneminde çok sayıda kağıt para basılmış ve dolaşıma sokulmuştur. 1917 yılının başında 50 milyon lira dolaşımda iken 1917 yılının sonunda bu sayı 100 milyona çıkmıştır. Bu ise Osmanlı parasının değerini düşürmüştür. Bu uygulama savaş döneminde Osmanlı ekonomisinin çökmesine denen olmuştur. Bu nedenle Cumhuriyetin ilk yıllarında enflasyona dikkat edilmiş ve uç adımlar atılmamıştır.

Rusya’da Hamburger Karaborsaya düştü

ABD'li hamburger şirketi McDonald's Rusya'daki şubelerini kapatma kararı aldı. Karar Rusya’daki özellikle gençler arasında büyük üzüntüye neden oldu. Öte yandan bu karar Rusya’da hamburger karaborsasının doğmasına neden oldu. Restorana ait gıda ürünlerinin internet üzerinden 150 dolara kadar fiyatlardan satışa sunulması dikkat çekiyor.

Diğer Makaleler