Türkiye'de kripto paralar yasal mı? Ülkelere göre kripto paralar

Kripto para ile ödeme yapmak 30 Nisan 2021 tarihi itibariyle yasaklanıyor. Peki, tüm kripto para işlemleri için bu durum geçerli mi? Hangi işlemler için kripto paralar kullanılabilir.
Türkiye’de kripto paraların yasal olup olmadığı, satın alınıp alınamayacağı ve alışverişlerde kullanılıp kullanılamayacağı merak edilen konular arasında. Özellikle Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası’nın “Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmamasına Dair Yönetmeliği” ile “Türkiye’de kripto para yasaklandı mı?” sorusu daha fazla sorulmaya başlandı. Biz de ülkemizde kripto paraların yasaklanıp yasaklanmadığı ile ilgili detayları yazımızda sizlere sunmak istedik. Bunun yanında kripto paraların diğer ülkelerdeki konumunu, durumunu da bu yazımızda sizlere sunacağız.
 



Bundan önce “Türkiye’de bitcoin ve kripto para nereden alınabilir?” yazımızı okuyarak konuyla ilgili ön bilgi sahibi olabilirsiniz.

Türkiye’de kripto paralar yasaklandı mı?

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası’nın resmî gazetede yer alan yönetmeliğine göre ülkemizde kripto para birimleri alım satım aracı olarak kullanılamayacak. Bu karar 30 Nisan 2021 tarihi itibariyle geçerli olacak. Bu karar yatırımcılarda ve kripto paralarla işlem gören piyasalarda pek çok soruyu peşi sıra getirdi. Her şeyden evvel yatırımcılar, Türkiye’de kripto paraların geleceğini sorgulamaya başladı. Bundan sonraki süreçte kripto para işlem piyasalarının durumu da soru işareti olarak görülüyor. Peki, durum gerçekten bu kadar vahim mi? Gelin, birlikte inceleyelim.
 
Kripto paraların Türkiye’deki alış satış işlemlerinde kullanılamayacak olması bir yasak olarak nitelendirilebilir. Nitekim, işletmesinde yaptığı satışlar için bitcoin, ethereum gibi kripto paraları kabul etmeye başlayan kişilerin olduğunu biliyoruz. Özellikle internet alışverişlerinde kripto paraların kabul edilmeye başlandığı bir dönemde bu kararın çıkması, ülkemizdeki pek çok işletmeyi kripto paralarla alışveriş olanağından mahrum bırakacak. Aynı zamanda kripto paralarla oluşturulacak iş modellerinin de önüne set çekilmiş oldu. Gerekçe olarak ise kripto paraların düzenleme ve denetleme mekanizmasına sahip olmamaları, merkezi bir muhatabının bulunmaması, aşırı oynak bir yapıya sahip olması, yasadışı faaliyetlerde ödeme aracı olarak kullanılması, cüzdanların çalınarak kullanıcıların mağdur olması gibi nedenler gösterildi.
 
Kripto paralar ile yeni tanıştıysanız ya da kripto para yatırımı yapmak istiyor ancak ne olduğunu henüz yeni keşfediyorsanız, “Kripto para nedir? Kripto paralar nasıl kullanılır?” yazımızı mutlaka okumalısınız.

Bitcoin, ethereum gibi kripto para yatırımları yasak mı?

Merkez bankasının bu kararı sonrasında bitcoin, ethereum, litecoin gibi kripto paralar bulundurmanın, yatırım yapmanın yasak olup olmadığıyla ilgili meraklar artmış durumda. Merkez Bankası’nın yapmış olduğu düzenleme, bitcoin, ethereum gibi kripto paraların yatırımına engel değil. Yani kripto paralara istediğiniz ölçülerde yatırım yapmaya devam edebilirsiniz. Kişisel sanal cüzdanlarınızda bulunduracağınız bu anonim yapıların yasaklanması, kullandırılmaması zaten teknik olarak oldukça zordur.
 
Kripto para borsalarında işlem yapmanın da önünde bir engel bulunmuyor. Borsalara girerek TL ya da döviz karşılığında bitcoin, ethereum veya dilediğiniz bir altcoin yatırımı yapabilirsiniz, var olan yatırımınızı bozarak bankalar kanalıyla paranızı çekebilirsiniz. Merkez Bankası’nın yaptığı düzenlemede bu konularda alınmış bir karar bulunmuyor. Fakat bu noktada belirtelim, Hızlıöde, BPN, Papara gibi sanal cüzdan olarak işlem yapabildiğiniz aracılar, artık aracılık hizmeti veremeyecek. Bundan sonra kripto para borsaları sadece bankalar kanalıyla itibari para kabul edebilecek. Elbette mal ve hizmet alımlarında kripto paraların kullanılamayacağını da belirtelim. Ev almak için, araba almak için satıcıya direkt olarak kripto para ile ödeme dönemi böylece kapanmış oluyor.

Kripto paralar dünyada nasıl karşılanıyor?

Kimi ülkeler Türkiye’den daha sert tedbirler almış durumda. Bazı ülkeler ise tersine kripto paraları ülkelerinde serbest bırakmışlar. Tam denetimle kripto para kullandıran ülkeler de var, kullanımına izin vermeyenler de. Kullanımına izin veren ülkeler ise Türkiye’deki BDDK ya da MASAK gibi kurumlara benzeyen bir denetim mekanizması oluşturmuşlar ve denetimli olarak kullanımına izin veriyorlar. Çoğu ülkeler, kripto paraları birer emtia olarak görmeyi tercih ediyor. Pek az ülke, gayriresmi olarak, itibari para ile kripto parayı eş tutuyor. Şimdi ülkelere göre kripto paraların durumlarını birlikte inceleyelim.

Singapur’da kripto paralar yasal

Singapur, kripto para yatırımcılarının seveceği bir ülke. Zira kripto para borsaları, kripto para ile ticaret ülkede yasal ve serbest. Singapur Para Otoritesi’ne kaydolan her kripto para borsası Singapur’da hizmet verebiliyor. Ülke, kripto paraları itibari para ile eşdeğer görmüyor; daha çok emtia olarak nitelendiriyor ve gelirden vergi alıyor. Fakat yine de bu ülkede kripto varlıklar tam anlamıyla destek görüyor da diyemeyiz. MAS olarak kısaltılan Singapur Para Otoritesi, bu varlıklara yatırımın riskli olduğu vurgusunu sürekli yapıyor.

Amerika Birleşik Devletleri’nde kripto paralar yasal

Aslında kripto paraların Amerika’daki durumu biraz karışık denebilir. Hem eyalet sistemi hem de kurumların farklı bakış açıları bu varlıkların durumunu sürüncemede bırakıyor. Amerikan Hazinesi 2013 yılında bitcoini bir para birimi olarak tanıdı. Fakat eyalet düzeyinde bir gelişme yaşanmadı. CFTC olarak kısaltılan Vadeli İşlemler Komisyonu, bitcoini bir emtia olarak tanımlıyor. FinCEN yani Finansal Suçlar Birimi, kripto paraların tamamını yasal olarak görmüyor. Amerika’da bulunan kripto para borsaları ise kullanıcıların her hareketini takip ederek raporlamak zorunda. Şüpheli Faaliyet, Döviz İşlem raporları yayınlayarak bir güvenlik tedbiri alınması zorunlu.

Güney Kore’de borsalar yasal, kripto paralar yasak

Borsaların yasal olduğu ama kripto para birimlerinin yasal kabul edilmediği Güney Kore, ülkemizdeki duruştan daha sert bir duruş sergiliyor. Finansal olarak borsalar sıkı bir denetimde olsa da Güney Kore’de kripto paralardan vergi alınmıyor. Bu biraz da yasalardan kaynaklı bir açık.

Avrupa Birliği’nde ülkeden ülkeye durum değişiyor

Kripto paralar Avrupa Birliği’nde yasal. Ancak kripto borsalarının durumu birlik ülkelerindeki düzenlemelere göre değişiyor. Kripto para borsaları, EBA, ECB ve AB Komisyonu kurallarına uygun olarak hareket etmek zorunda. Vergi hususu da ülkelerin kendi yasal mevzuatları uyarınca düzenleniyor.

İsviçre’de kripto paralarla alışveriş yapılabiliyor

FINMA ve STRA denen kurumlar, kripto para borsalarının işleyişini düzenliyor. Kripto paralardan elde edilen gelirler ise kazanç vergisi ile vergilendiriliyor. Burada bir başka nokta ise İsviçre’de kripto para borsaları birer finans kurumu olarak nitelendiriliyor. Bitcoin, ethereum gibi varlıklar, emtia sınıfında görülmekle birlikte bazı alışverişler için yasal ödeme birimi olarak da kabul ediliyor.

Miras belirlerken Çin kripto paraları kabul ediyor

Medeni kanunda devletin kabul ettiği kripto para birimleri miras bırakmak için tanındı. Fakat bu durumun ülkede kripto paraların kabul edildiği algısı yaratması da yanlış. Çin Merkez Bankası finans kuruluşlarında bitcoin işlemlerini yasakladı. Yani ülkede hiçbir finansal kurum kripto para işlemleri gerçekleştirme yetkisine sahip değil. Diğer yandan kripto para borsaları da yasadışı olarak kabul ediliyor. Buna karşın, dünyada en fazla madencilik yapılan ülke olması ve en önemli kripto borsalarının da Çin merkezli olması, bu kararlarda bir tezatlık oluşturuyor.

Diğer Makaleler